تبلیغات
کمیسیون فناوری فروغ - هدفهای آموزشی

کمیسیون فناوری فروغ
 

كد آهنگ

كد موسیقی



كد عكس تصادفی

هدف‌هاى آموزشى
ضرورت تعیین و تنظیم هدف‌های آموزشی در فرآیند تدریس - یادگیری
منابع تعیین هدف‌های آموزشی

طبقه‌بندی و تحلیل هدف‌های صریح آموزشی در حیطه یادگیری
بنیامین بلوم معتقد است که: هدف‌هاى تربیتى بیان صریح روش‌هایى است که با استفاده از آن مى‌توان انتظار داشت که رفتار شاگردان تغییر کند (بلوم، بنیامین- ۱۳۴۶.). چنانکه ملاحظه مى‌شود، در این تعریف نیز هدف و روش معادل گرفته شده است. رابرت اف، میگر در کتاب تدارک هدف‌هاى آموزشى هدف را بیان وضعیت مطلوبى مى‌داند که باید در شاگرد بوجود آید. در واقع، به نظر او هدف آموزشى شرحى از فرآورده آن است. به عقیده میگر، هدف نتیجه آموزش را وصف مى‌کند، نه فرایند خود آموزش را. هدف عبارتى است که حاوى نتیجهٔ آموزش است، نه فرایند آموزش؛ به عبارت دیگر، هدف نتایج را روشن مى‌کند، نه وسیلهٔ دستیابى به آن نتایج را (میگر، رابرت اف- ۱۳۵۵.).
اگرچه منظور میگر از هدف، هدف‌هاى رفتارى است، در مقایسه با دو نگرش قبلى منطقى‌تر به نظر مى‌رسد. در نتیجه، مى‌توان گفت هدف موقعیتى است که مى‌خواهیم به آن برسیم، اشتیاق رسیدن به آن، محرک فعالیت‌هاى معینى است که وصول آن را ممکن مى‌سازد؛ یعنى روش و فعالیت چه بصورت حرکت خارجى و بدنى باشد و چه بصورت حرکت درونی، عین هدف نیست؛ به عبارت دیگر، هدف با حرکت یکى نیست، بلکه چیزى است که فعالیت به آن منتهى مى‌شود. اما شکى نیست که اصول جان‌‌دیویى در تعیین هدف‌هاى آموزشى نیز باید در تعیین و تنظیم هدف‌هاى آموزشى همواره مورد توجه همهٔ معلمان و مربیان تربیتى باشد. مهمترین این اصول عبارتند از:
۱. روش و وسیله باید متناسب با هدف انتخاب شود تا بتواند به آن منتهى گردد. اگر در هنگام تعیین هدف، روش و وسایل نیل به آن و سایر عوامل دخیل مورد توجه قرار نگیرد، انتظار تحقق هدف را نباید داشت. بسیارى از نظریه‌پردازان علم اخلاق و آموزش و پرورش معمولاً از این مسأله غافل هستند و هدف‌هایى را در فرآیند آموزش تعیین مى‌کنند که هیچ سنخیتى با روند فطرى فراگیر ندارند و قابل پیش‌بینی، سنجش و انتخاب نیستند و از این رو هرگز تحقق نمى‌یابند.
۲. اگرچه هدف هر فعالیت آموزشى پیش از شروع آن فعالیت تعیین مى‌شود نباید تغییر‌ناپذیر و غیرقابل انعطاف باشد. هدفى که در آغاز هر فعالیت انتخاب مى‌شود، هدفى است احتمالى و آزمایشى که ممکن است در فرایند فعالیت، دستخوش تغییراتى شود. هدفى خوب و مطلوب است که از اوضاع و احوال و شرایط واقعى سرچشمه بگیرد و با آن سازگار باشد تا بتواند شرایط را تغییر دهد و با این تغییر، تحقق خود را امکان‌پذیر سازد. کشاورزى که بدون توجه به وضع خاک و آب و هوا بذرافشانى کند، البته به هدف خود که محصولى پربار است نخواهد رسید.

۳. هدف باید فرد را به فعالیت برانگیزد و به فعالیت او جهت دهد. چنین امرى زمانى امکان‌پذیر است که هدف‌هاى تربیتى بر فعالیت‌ها و احتیاجات اصیل فراگیر متکى باشد. هرگز نباید هدف‌هاى مطلوب افراد بالغ را بر کودکان تحمیل کرد یا همهٔ کودکان را بدون توجه به اختلافات اساسى آنان، اسیر هدف‌هاى معینى کرد.

۴. هدف تربیتى باید با اوضاع و احوال محیط شخص موافق باشد تا حصول آن میسر شود. هدف‌هایى که از خارج بر شخص تحمیل شوند قابل حصول نخواهند بود. متأسفانه، هدف‌هایى که ما در تعلیم و تربیت کودکان اختیار مى‌کنیم از این مقوله هستند. معلم، دانسته یا ندانسته، هدف‌هاى مطلوب خود یا دیگران را که موافق با مقتضیات رایج جامعه است، به شاگردان تحمیل مى‌کند؛ اما شاگردان نه تنها به تحقق آنها علاقه‌اى نشان نمى‌دهند، بلکه اساساً نسبت به معلم بى‌‌اعتماد و بى‌اعتنا مى‌شوند؛ زیرا معلم از آنان چیزى مى‌خواهد که با مقتضیات آنان سازگار نیست.

۵. هدف‌هاى تربیتى باید عینى و قابل تصور و تحقق باشند. هدف‌هاى بسیار کلى و انتزاعى براى کودک قابل تصور نیستند و از این‌ رو، تحقق نمى‌پذیرند. معلم و مربى باید بکوشد تا حتى‌المقدور هدف‌هاى تربیتى بسیار بزرگ، دور و مجرد انتخاب نکند، بلکه هدف‌هایى اختیار کند که تحقق هر یک از آنها به آسانى امکان‌پذیر باشد و زمینهٔ تحقق هدف‌هاى بعدى را فراهم سازد (دیویی، جان.).


ادامه مطلب

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه بیست و دوم دی 1389 توسط فرنگیس قاسمی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک  
قالب وبلاگ